همبستگی - فدراسیون سراسری پناهندگان ایرانی    

International Federation of Iranian Refugees

 

اطلاعاتى در باره نحوه درخواست پناهندگى در اروپا

تهيه و تنظيم: عبدالله اسدى

اشخاصى که از کشورهاى اروپاى درخواست پناهندگى مى کنند لازم است ابتدا با روش پرسش و پاسخ کارمندان دولت آشنايى پيدا و خود را براى پاسخگويى به آنها آماده کنند. زمانى که شما درخواست پناهندگى ميکنيد مى بايست به شمارى از پرسشهايى که کارمندان دولت از شما ميکنند، پاسخ دهيد. اين پرسشها درباره گذشته شما، خانواده و نزديکانتان است. فراموش نکنيد که پاسخ دادن به همه آنچه که در تصميم گرفتن نهايى وزارتخانه اهميت دارد بسيار مهم است. از اين رو اجازه ندهيد چيزى فراموش شود يا ناگفته بماند. در زير شمارى از پرسشهايى را که کارمندان دولت از شما ميکنند، آورده ايم تا با آنها بيشتر آشنا شويد. شماره بندى و پس و پيش بودن آنها در درجه اول اهميت نيست. آنچه که شما بايد به آن دقت کنيد آن است که داستان زندگى خود را آنگونه که لازم است توضيح دهيد و بهم وصل کنيد. تلاش کنيد که آنچه را که تعريف ميکنيد از روى نظم و ترتيب زمانى باشد تا براى شنونده و خواننده گيج کننده نشود. هر چه شما پراکنده و بدون ترتيب دليل هاى خود را بازگو کنيد امکان بوجود آمدن سؤتفاهم براى وزارتخانه زياد خواهد شد؛ و در نهايت شما هستيد که شايد پاسخ منفى دريافت کنيد و مجبور به ترک خاک اين کشور شويد. شما براى کسب حق پناهندگى در شرايط امروز در کشورهاى پناهنده پذير قبلا بايد روى سوالهاى زير کار کرده باشيد. اين اصلى ترين سوالهايى است از شما به عنوان پناهنده در دادگاهها، اداره مهاجرت، و يا پليس هاى مرزى پرسيده ميشود.

- چرا کشور خود را ترک کرديد؟ - چگونه به اين کشور رسيديد، از چه راهى؟

- چه وقت به اينجا رسيديد؟ - از چه طريقى؟

- نام و نام خانوادگى؟ - تاريخ تولد؟ - اسم پدر و مادر و شغل آنها؟

- کجا و در کدام شهر زندگى ميکرديد؟ - آدرس محل زندگى؟

- پدر و مادر شما کجا زندگى ميکنند؟ - شغل و نحوه امرار معاش آنها؟

- شغل خودت و تخصص هاى حرفه اى؟ - ميزان تحصيلات؟

- در کدام مدرسه درس خوانده ايد، اسم و محل آن را نام ببريد؟

- آيا ازدواج کرده ايد؟ - نام همسر شما چيست؟ - شغل و نحوه امرار معاش ايشان؟

- موقعيت امنيتى همسر شما چگونه است، آيا او نيز در خطر است؟

-چند فرزند داريد؟ - برادر و خواهر چطور؟ - چکار ميکنند؟- سن ايشان(فرزندان، خواهر و برادر)

- با دقت هر بلايى که به سر شما و خانواده شما در رابطه با فعاليت سياسى آمده است از جمله تعقيب، بازداشت، آزاد شدن، شکنجه، گشتن خانه، مصادره اموال و مانند آنها را توضيح دهيد. آيا به غير از فعاليت سياسى به دلايل ديگرى همچون باور مذهبى، نژاد، جنسيت يا متعلق بودن به يک گروه اقليت، تحت تعقيب و آزار قرار گرفته ايد؟ در دوره هاى متفاوت چگونه تحت تعقيب، آزار و شکنجه قرار گرفته ايد؟

- سابقه فعاليت سياسى خود و آنها ؟ - چطور شد که موقعيت شما به خطر افتاد؟

- سابقه دستگيرى و زندان ، چند مورد و در چه تاريخهايى؟

- چه مدت زندانى بوديد(چند ماه و يا چند سال)؟ - در کدام زندان؟ - زندانى که شما در آن بسر مى بردى در کجا قرار گرفته است؟ - چند نفر زندانى در آن وجود داشت؟ - شکل داخل و بيرون زندان چگونه است؟

- نحوه دستگيرى مثلا براى شما نامه فرستاده بودند، در محل کار دستگير شديد و يا در منزل؟ - در چه ساعاتى از شب و يا روز؟ - مامورينى که شمارا دستگير و يا جلب کردند چند نفر بودند؟

- به وسيله چه نيرويى دستگير شديد؟ نيروى انتظامى، امر به معروف و نهى از منکر، مفاسد اجتماعى و يا لباس شخصى ها؟!!

- آيا اشخاص ديگرى نيز در ارتباط با شما دستگير شدند، اگر ممکن است نام ببريد؟

- آيا هنگام تفتيش منزل شما، مأمورين اسنادى و يا چيز ديگرى که مجرم بودن شما را اثبات کند پيدا نمودند؟

- نحوه فرارتان از ايران به چه صورت بود؟ - با چه وسيله اى و از چه طريقى فرار کرديد؟ - قاچاقچى را چگونه پيدا نموديد؟ - اسم قاچاقچى شما چى بود؟ - آيا از ايران تا اينجا همان قاچاقچى را همراه داشتى؟

- چند روز طول کشيد تا به سوئد رسيديد؟ - از طريق چه مرزهايى؟

- مدارکى همراه خود داريد مثل پاسپورت ، کارت شناسايى ، گواهى نامه و غيره؟

- اسناد ديگرى که نشان دهد موقعيت شما به خطر افتاده است، با خود داريد؟

- آيا تاکنون شخص و يا اشخاصى از خانواده شما زندانى، فرارى، اعدام و يا تحت تعقيب و پيگرد قانونى قرار گرفته است؟

-اگر چنين بوده به طور مشخص اسم و چگونگى و تاريخ آن را بيان کنيد؟ -مثلا در چه تاريخى؟-به چه جرمى؟

-چرا فعاليت سازمانى شما لو رفته بود؟ -چه مدارکى از شما گرفته بودند؟

- شکل فعاليت سياسى و سازمانى شما چگونه بود؛ علنى، نيمه علنى و يا کاملا مخفى بود؟ - با چه سازمانى فعاليت مى کرديد؟ - تاريخ آشنايى و شروع فعاليت شما با اين سازمان؟ - آشنايى از چه طريقى روزنامه، نشريه، راديو، سايتهاى اينترنيتى و يا اشخاص و عناصر فعال سازمان مربوطه کدام يک؟ - با چه پاسپورتى آمديد؟ پاسپورت شما چه رنگى بود؟ - آيا مى دانيد پاسپورتى که شما با آن آمده ايد مربوط به کدام کشور بود؟

- حال روحى شما چگونه است؟

- مذهب شما چيست؟

- گفتيد از طريق همسرتان تهديد به مرگ شده ايد چرا؟ - بجرم رابطه خارج ازدواج با چه کسى؟ اسم شخص؟ - اسم و آدرس شخصى که با شما رابطه داشت؟ - در صورت امکان سن و سال وى را بيان کنيد؟- تاريخ شروع و آشنايى با وى؟

- آيا تهديد شديد چگونه اين تهديد صورت گرفت بوسيله چاقو، اسلحه و يا از طريق ديگرى؟ - چگونه از دستشان فرار کرديد؟ شب بود يا روز؟ بعد به کجا رفتيد؟ چگونه از زندان آزاد شديد با قيد ضمانت پول نقدى و يا اينکه حکم زندانتان تمام شده بود؟

- محکوم به زندان شديد؟- چند سال حکم داشتيد؟ در کدام زندان بوديد؟ آيا در زندانهاى ديگرى هم بوديد؟ در زندانى که شما بوديد چند نفر زندانى بودند؟ -چرا بعد از آزاديتان از زندان نمى توانستيد در ايران بمانيد؟ آيا فرزند بزرگترى در ايران داريد؟ چند سال سن دارد و سرپرستى وى به عهده چه کسانى است؟

- آيا کسى و يا کسانى از خويشاوندان شما در خارج کشور زندگى مينمايند، و به طور مشخص سوئد؟ - آيا تا کنون از دولت سوئد تقاضاى ويزا کرده ايد؟

- آيا تاکنون از کشور سوئد و يا کشورهاى ديگرى در خواست پناهندگى کرده ايد؟

- شما به عنوان اقليت مذهبى، همجنسگرا و يا زنى که بخاطر مسايل اخلاقى از طرف شوهر، برادر و يا هر عضوى از خانواده تهديد به مرگ شده باشيد بايد بتوانيد تاريخ، شواهد و چگونگى به وقوع پيوستن کل ماجرا و پروسه فرار از آن را توضيح دهيد؟

- پس از آنکه کشور خود را ترک کرديد نسبت به دوستان و خانواده و ديگران که در آنجا مانده اند احساس گناه ميکنيد؟- احساس ميکنيد به آنها مديون هستيد؟ اگر پاسخ مثبت است تا آنجا که ميتوانيد آن را بشکافيد. چه زمانى شما در اين فکر افتاديد که کشور خود را ترک کنيد؟ در اين رابطه چه احساسى داشتيد؟

- توجه داشته باشيد که شب قبل از مصاحبه را خوب بخوابيد و سعى کنيد که در آرامش کامل و بدور از هر گونه اضطراب و پريشانى خيال به مصاحبه برويد.

هنگام درخواست پناهندگى در صورت داشتن همسر و يا فرزند در ايران و کشورهاى همجوار و همچنين در صورت تمايل به آوردن آنها بعد از کسب حق پناهندگى لازم است هنگام مصاحبه اسامى آنها را با مقامات پناهندگى در ميان بگذاريد. معمولا کسانى که بوسيله ويزا و از طريق قانونى وارد کشور مى شوند در صورت درخواست پناهندگى شانس بسيار کمى خواهند داشت، مگر اينکه دلايل بسيار قوى و قانع کننده اى به مقامات ادارى ارائه داده باشند. شما بعنوان پناهنده در صورت گرفتن جواب منفى و بر طبق قانون پناهندگى کشور از طريق ازدواج نيز اجازه اقامت نخواهيد يافت مگر اينکه در صورت ازدواج به کشور خود بازگرديد و مراحل قانونى آن را گذرانده باشيد؛ ازدواج قبل از جواب منفى مى تواند بر شانس متقاضى پناهندگى بيافزايد. اما تعيين کننده نيست. هنگام طرح موضوع ازدواج، مقامات پناهندگى از شخص متقاضى سؤال ميکنند که آيا دوست داريد از طريق ازدواج پرونده اتان مورد بررسى قرار گيرد يا از طريق همان کيس پناهندگى اتان؟ در جواب به اين سوال بهتر است بگوئيد بر اساس پرونده پناهندگى ام، چون خود به خود ازدواج هم به عنوان يکى از دلايل تعلق حق پناهندگى به شخص متقاضى به حساب ميايد مگر اينکه شخص متقاضى، بر اساس قوانين پناهندگى دلايل کافى ارائه نداده باشد - کسانى که در ديگر کشورهاى اروپايى پاسخ منفى گرفته باشند، درخواست مجدد پناهندگى آنها در کشور ديگرى پذيرفته نمى شود مگر اينکه خلاف آن را اثبات کند - در صورتى که اداره امور پناهندگى تشخيص دهد شخص متقاضى با ويزاى کشورهاى حوزه شينگن آمده است به هيچ وجه اجازه دريافت حق پناهندگى نخواهد يافت، در عين حال شخص متقاضى با ويزاى هرکدام از کشورهاى حوزه قانون شينگن آمده باشند بهمان کشور بازگردانده خواهد شد.

(طرح سؤال)

آيا کسى که با ويزاى فاميلى آمده باشد مى تواند درخواست پناهندگى کند؟ در پاسخ بايد گفت که بله مى تواند اما بايد دلايل کافى و قانع کننده اى را به مقامات پناهندگى ارائه دهد، به شرط آن که: ١- آخرين اعضاى خانواده باشد، پدر يا مادر پير و تنهايى باشد و از تامين معيشت زندگى و توان کارى برخوردار نباشد ٢- بدون سرپرست و عدم برخوردارى از مراقبت کسى باشد ٣- فرزندى زير سن قانونى باشد و با همان شرايط بى سرپرست بودن در کشور محل اقامت خود و همچنين از طريق ازدواج آمده باشد. و دليل ديگر ميتواند به خطر افتادن امنيت شخص متقاضى به هنگام خروج از کشور باشد. قانون دابلين:

قانون دابلين يک توافق مشترک بين همه کشورهاى اروپايى مى باشد. بر اساس اين قانون در صورتى که هر متقاضى پناهندگى در هرکدام از اين کشورها جواب منفى و نهايتا اخراج گرفته باشد در هيچ يک از ديگر کشورهاى اروپاى و تصويب کننده اين قانون حق پناهندگى وى پذيرفته نخواهد شد. از نظر کشورهاى اروپايى شاهراه اصلى ورود پناهندگان به اروپا يونان و ايتاليا مى باشد. براى جلوگيرى و سخت تر کردن هرچه بيشتر ورود پناهندگان به اروپا بويژه آلمان و انگلستان شبکه اى براى رديابى پناهندگانى که ازطريق اين کشورها ميايند ساخته اند که به محض تشخيص آنها را به همان کشور باز مى گردانند. اين رديابيها از طريق انگشت نگارى صورت مى گيرد و همچنين اسامى دارندگان ويزاهاى توريستى و تجارى در شبکه اينترنتى اداره امور مهاجرين کشورهاى حوزه شينگن باقى خواهد ماند و دارنده ويزاى شينگن به محض تقاضاى پناهندگى شناخته شده و به کشور صادر کننده ويزا بازگردانده خواهد شد. بر طبق اين توافق از ١٥ ژانويه ٢٠٠٣ پناهندگان به محض ورود به هرکدام از اين کشورها انگشت نگارى و از قبل نيز اسامى آنان در کامپيوتر

ثبت خواهد شد. از اين تاريخ بچه هاى بالايى ١٤ سال نيز انگشت نگارى خواهند شد.

(طرح سؤال)آيا به کسانى که مريض باشند حق پناهندگى تعلق مى گيرد؟ بلى در صورتى که قبلا خود را به کشورهاى اروپايى رسانده باشند و دارو و درمانى که به آن نياز دارند، در کشورى که از آن آمده اند موجود نباشد شامل حق پناهندگى خواهند شد. اما مراحل بسيار پيچيده و دشوارى را در پيش خواهد داشت. لازم به توضيح است که سياست کل کشورهاى پناهنده پذير بر اين اساس است که از پذيرفتن پناهنده طفره رفته و سر باز زنند و اين، کار متقاضى پناهندگى را صد چندان دشوار کرده و دول پناهنده پذير بدين صورت قلعه اى سخت به دور کشورهاى خود کشيده و راه را بر انسانهايى که براى يک زندگى شاد و آرام قصد سفر کرده و سختى راه را به جان خريده اند مسدود و غير قابل نفوذ کرده اند.